web stats
Felsefe

PLATON-İDEALAR

Birbirinin aynı 50 kurabiye problemini çözebilmiş miydin? Diyelim ki uzaydan dünyaya düştün ve henüz hiç fırın görmüş değilsin. Güzel kokular  saçan bir dükkana giriyorsun ve tepside birbirinin tıpatıp aynısı elli kurabiye çıkıyor karşına

Bence kafanı kaşıyıp sorarsın kendine, nasıl böyle aynı olabiliyorlar diye. üstelik birinin kolu eksik, diğerinin kafasından bir parça kopmuş, bir başkasınında karnı fazla şişkin olabilir pekala. Ama iyice düşündüğünde, bütün bu kurabiyelerin ‘bir ortak paydası’ olduğu sonucuna varırsın. Hiçbiri mükemmel olmadığı halde, ‘ortak bir kökenleri’ olması gerektiğini sezersin. Bütün kurabiyelerin bir ve aynı biçime göre pişirilmiş olduğunu kavrarsın. Ama hepsi bu kadar değil dahasıda var

Şimdi artık bu biçimi ‘görmek’ isteyeceksin. Çünkü belli ki biçim kırık dökük kopyalarından  karşılaştıralamayacak ölçüde mükemmeldir ve bir bakımda daha da güzeldir.

Eğer bu soruyu yanıtlayabildiysen, demek ki felsefi bir meseleyi tam da Platon’un yaptığı gibi çözmüş oldun. Diğer birçok filozof gibi o da “uzaydan dünyaya düşmüştü” Dünyadaki bütün görüngülerin nasıl birbirine bu kadar  benzeyebileceğine şaşırıyordu Platon ve o da, etrafımızda gördüğümüz şeylerin “ötesinde” ya da “ardında” sınırlı sayıda biçimler bulunduğu sonucuna varmıştı.

Bu biçimde idealar adını verdi. Bütün hayvanların ve insanların ardında “hayvan ideası” “insan ideası” yatıyordu.  VE İŞTE BU YÜZDEN SÖZÜNÜ ETTİĞİMİZ FIRINDA İNSAN ŞEKLİNDEKİ KURABİYELERİN YANI SIRA HAYVAN VE İNSAN ŞEKLİNDE KURABİYELER DE PİŞİRİLEBİLİR. ÇÜNKÜ İYİ BİR FIRIN GENELLİKLE BİRÇOK DEĞİŞİK KALIP BULUNDURUR. AMA HER KURABİYE ÇEŞİDİ İÇİN BİR TEK KALIP OLMASI YETERLİDİR.

Sonuç ise Platon “duyular dünyası”nın ardında ayrı bir gerçeklik bulunduğuna inanıyordu. Bu gerçekliğe “idealar dünyası” adını vermişti. Doğada karşımıza çıkan çeşitli görüngülerin ardındaki ebedi ve değişmez “örnek resimler” yani  ilk resimler burada yer almaktaydı. Bu ilginç açıklamaya Platon’un “idealar öğretisi” diyoruz

Daha Fazla Göster

Emir Sancaktar

Gumbuz.com’da Yazar, ISP Roket’te Yakıt ve tasarımcı ayrıca ortağı. Felsefe ve evrim teorisi hakkında bilgi sahibi. iletişime geçmek için instagram: emirsancaktar3434

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
css.php
Kapalı