web stats
DinFelsefeMitolojiYeni Yazı

MİTOLOJİ NEDİR?

902C0135 220D 48EC 8F8D F72C94833F6E 670x309 - MİTOLOJİ NEDİR?

MİTOLOJİ NEDİR?

Mitoloji , Eski Yunan dilinde mithos yani “söylenen ya da duyulan söz” ve logos yani “gerçeğin insan sözüyle dile gelmesi” sözcüklerinin bir araya gelmesinden oluşmuştur. Antik Yunancada geçmişte söylenilen sözlerin tekrar edilmesi gibi bir anlamı varken, Doğu dillerinde efsane, Batı dillerinde ise mit olarak karşımıza çıkmaktadır. Mitoloji, belirli bir toplumun kültürüne, o kültüre ait din ve inanışına ve o toplumun yaradılış ile ilgili söylencelerini tanımlamak için kullanılmıştır.

Bu söylenceler toplumların kahramanlık hikâyeleri, tanrısallaştırdığı kimlikleri ve doğaüstü varlıkların öykülerini ve yaşayışlarını konu eder. Bu öyküler toplumlarca kesinlikle gerçek ve kutsal olarak kabul edilirler. Bu mitler yani efsaneler her zaman bir yaratılış hikâyesi ile ilgilidir.

Dinle iç içe olan mitoloji, doğru ya da yanlış olarak tanımlandırılarak değil; ruhsal, psikolojik ve sembolik yönleriyle bütünleyici bir tavır sergiler. İnanılan dinin veya mitolojinin aynı olmadığı fakat ortak figürler ve olaylar barındırdıkları bilinmektedir. Bu da mitolojinin ait olduğu kültürün ve toplumun inanılan inanç ve değerleri ifade etme şekli olarak da yorumlanabilir.

Hemen her kültür kendi mitolojisini yaratmıştır. Bu hikâyeler sözlü aktarı yoluyla ozanlar, rahipler ve bilgeler tarafından yayılarak aktarılmıştır. Her toplumun kendine ait efsanelerinin var olmasıyla beraber aynı türden hikâyelerin çoğu zaman dünyanın farklı yerlerindeki hikâyelerde de ortak olduğunu görürüz. Örneğin Yaradılış Destanı’na Sümer, Fenike, Mısır ve hatta Çin yaradılış hikâyelerinde de rastlayabiliriz. Bu etkileşim, aktarılan hikâyelerin kültürel bir titreşimin sonucunda kültürden kültüre, toplumdan topluma aktarıldığının da bir göstergesidir.

Evren ve yaradılışa dair söylenceler, tanrılara dair söylenceler ve kahramanlara dair söylenceler olarak sınıflandırılan efsaneler bu üç ana başlıkta toplanabilir. İlahi, ruhani ve dini temellere dayanan efsaneler bölgesel olarak da sınıflandırılmışlardır. Asya, Avustralya ve Okyanusya, Orta Doğu, Avrupa mitolojileri bunlara örnek olarak verilebilir.

Ölüm ve yeniden diriliş hikâyeleri, Gılgamış Destanı, Mısır’ın Tanrı Osiris’i, Yunan efsaneleri Adonis ve Persephone, Hindu Krişna ve daha niceleri.

Kelime olarak Mit

Yunanca “myth”, “epos”, “logos” Osmanlı Türkçesi “esatir”, “usture” türkiye türkçesi:”söylence”

MIT

  • Yaşadıları bağlamlarda “kutsal” ve “gerçek” olarak kabul edilirler.
  • “ilkel” insanın dünyayı ve kendisini anlamlandırmak amacıyla sorduğu “neden” ve “nasıl” lara o dönemin şartları içerisinde verdiği cevaplardır.

ÖZELLİKLERİ

Mitlerin Özellikleri
a) Mit, doğaüstü varlıkların eylemlerinin öyküsünden oluşur.
b) Bu öykü kesinlikle gerçek (çünkü gerçeklerle ilgilidir) ve kutsal (çünkü doğaüstü varlıklar tarafından yaratılmıştır) olarak kabul edilir.
c) Mit, her zaman için bir “yaratılış” la ilgilidir, bir şeyin yaşama nasıl geçtiğini ya da bir davranışın, bir kurumun, bir çalışma biçiminin nasıl yaratılmış olduğunu anlatır.İşte bu nedenle de mitler, insana özgü her anlamlı eylemin örnek tiplerini oluştururlar

Mitler inanç sistemini içindedirler. Bir başka ifade ile inançtırlar.
Mitler arkaik dönemlerde inanç sistemlerinin oluşmasında oldukça önemli rol oynamışlardır.
“Kutsallık” ve “inanılırlık” en önemli özellikleridir.

RİTÜEL KAVRAMI VE MİT İLİŞKİSİ

Sözlük anlamı olarak ritüel âyin anlamına gelmektedir. Kelime aynı zamanda âdet haline gelmiş anlamı taşımaktadır.

Mitlerde geçen sosyal etkinliklerin çoğu ritüellere dayanır. Bir başka ifade ile, ilkel kabileler sosyal etkinliklerinin çoğunu ritüellerle anlatırlar.
Ritüeller mitlerin kalıplaşmış davranışlarla anlatım şeklidir.

Lord Raglan Mit-Ritüel Halkbilimi Kuramının kurucusudur. “Mit ve Ritüel ” (1955) adlı çalışmasında mitlerin ritlerle olan ilişkisini ortaya koyar.
Raglan, aynı ritüelin iki tanımlanışını yaptıktan sonra, “bir kural olarak mitler tarihsel olarak gerçek değildir” diye belirtir.
Raglan “mitler benzer ritlerle olan ilişkilerinden kaynaklandıkları için birbirlerine benzerler. Ritüel, çoğu zaman ve çoğu yerde dünyanın en önemli şeyiydi. Müzik, dans, resim ve heykeltıraşlar gibi güzel sanatlar ritüellerden kaynaklanıyordu. Bütün bunları göz önünde bulundurduğumuzda ritüellerin din dış olmalarının çok öncesinde dinsel ve kutsal olduklarına inanmamamız için bir neden yoktur. Aynı süreç ve nedenlerin tamamı hikâye anlatımı için de geçerlidir

Raglan, mitlerin tarihsel bir olayı yansıtmadığını, ritüellerin de insani ihtiyaçlarla tekrarlanma gerekliliğinden, dolayısıyla mitlerin bu şekilde ortaya çıktığını savunmuştur.

Etiketler
Daha Fazla Göster

Emir Sancaktar

Gumbuz.com’da Yazar, ISP Roket’te Yakıt ve tasarımcı ayrıca ortağı. Felsefe ve evrim teorisi hakkında bilgi sahibi. iletişime geçmek için instagram: emirsancaktar3434

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
css.php
Kapalı